[Personal sharing] - First Principle Thinking

Hi mọi người, mình là Hillary từ team BC. Trước khi làm ở Magestore thì mình có cơ hội làm việc ở 1 công ty consulting của Nhật. Ở môi trường đó mình đã học được rất nhiều nguyên tắc, frameworks để rèn luyện khả năng tư duy cũng như giải quyết các bài toán khó của khách hàng. Một trong những nguyên tắc mà mình cảm thấy hữu ích nhất và muốn chia sẽ với mọi người đó là First Principle Thinking.

1.Vậy first principle thinking là gì?

Nguyên tắc này được đưa ra bởi nhà triết học Aristotle cách đây 2000 năm. Ông đã defined nguyên tắc này như là “the first basis from which a thing is known.” Nói nôm na là bạn nhìn mọi thứ dưới con mắt của nhà khoa học. Và đã là nhà khoa học thì họ sẽ không bắt đầu mọi thứ với assumptions. Mà thay vào đó, họ sẽ bắt đầu nghiên cứu vấn đề với câu hỏi “Điều gì chắc chắn đúng ở đây? Điều gì đã được chứng minh?”

Với cách approach vấn đề này, bạn sẽ hình thành cho mình 1 mindset mà mình nghĩ rất quan trọng đó là đào sâu tìm hiểu các vấn đề phức tạp cho tới khi bạn hiểu được bản chất của vấn đề nằm ở đâu.

Ví dụ: Bạn muốn giảm 5 kg trong vòng 2 tháng nhưng cố gắng mãi vẫn không giảm được kg nào. Nếu theo first principle thinking thì bạn sẽ bắt đầu nhìn lại mục tiêu của bạn dưới 3 góc độ:

  • Chế độ ăn uống
  • Chế độ tập luyện
  • Chế độ ngủ nghỉ

Với từng góc độ, bạn sẽ phân tích kỹ hơn về từng yếu đố trong nhóm đó. Mình sẽ lấy ví dụ về chế độ ăn uống. Bạn sẽ phân tích ngày bạn ăn những gì, ăn bao nhiêu, có những chất gì trong món ăn đó, hàm lượng chất béo như thế nào. Giả sử sau khi phân tích bạn nhận thấy bạn đang ăn quá nhiều tinh bột trong 1 ngày không cần thiết à Bạn có thể cắt giảm 50% lượng tinh bột từ chế độ ăn hiện tại để có thể giảm được 1kg trong 1 tháng.

2. Làm sao mình có thể rèn luyện first principle thinking?

Thiệt ra hiện nay trên mạng có rất nhiều tài liệu nói về việc làm sao phát triển first principle thinking. Các bạn có thể kiếm để đọc và tìm kiếm phương pháp hiệu quả cho mình. Tuy nhiên thì dưới đây là một vài chia sẻ nhỏ của mình để rèn luyện first principle thinking.

  • Về tools/ frameworks: Mình hay dùng issue tree và MECE principle để có thể:
    • Xác định vấn đề
    • Chia nhỏ vấn đề thành nhiều components nhỏ hơn
    • Tiếp cận từng vấn đề nhỏ để hiểu rõ bản chất cốt lõi của vấn đề lớn

Bạn có thể đọc thêm về issue tree cũng như MECE principle dưới đây: Data Science Interview Guide: Product / Case Question | by Travis Tang | Analytics Vidhya | Medium

  • Về mindset: Luôn tò mò và Challenge những cái mà mọi người nói và sẵn có.

Việc này thì mình hay xài google và đọc tin hằng ngày. Mình hay luyện cho mình 1 thói quen đó là luôn check lại những gì mình nghe để xem liệu việc mình nghe có đúng không? Có đủ không? Có góc nhìn nào khác mà mình chưa biết hay không?

Ngoài ra mình cũng hay tự đặt câu hỏi tại sao khi gặp một vấn đề tình cờ nào đó trong cuộc sống.

Ví dụ như tại sao Netflix có thể recommend những bộ phim mà mình thích? à Mình biết được Recommender system mà Netflix đang áp dụng. Thường thì mọi người sẽ dừng lại ở bước này. Tuy nhiên nếu theo first principle thinking, bạn có thể đào sâu thêm nhiều levels khác để hiểu hơn. Mình có thể tự tìm hiểu thêm về cách thức vận hành của recommender system như thế nào? à Recommender systems có 2 dạng là collaborative filter and association rules. Từng cách thức vận hành của từng dạng.

Khi bạn đào sâu để hiểu bản chất của recommender systems thì bạn cũng sẽ hiểu đây là một nhánh Machine learning với unsupervised learning method. Từ đó bạn có thể suy ra nhiều thứ dựa trên những kiến thức nền.

Thực hành cho tới khi nó trở thành thói quen của bạn: điều mình cảm thấy quan trọng nhất khi học 1 cái gì mới.

Chỉ có thực hành mới khiến bạn có thể hiểu rõ 1 phương pháp gì đó mới và hiểu sâu được. Đồng thời mới có thể biến những kiến thức đó thành của bạn được.

Mình rất tâm niệm 1 câu của Lão Tử đó là “To attain knowledge, add things every day. To attain wisdom, remove things every day.”

Hy vọng bài chia sẻ nhỏ này có thể giúp ích cho mọi người ạ. ^^

“Một note nhỏ của mình: Theo trải nghiệm của mình thì việc áp dụng nguyên tắc này trong cuộc sống không hề dễ đặc biệt là khi mọi người expect là giải quyết công việc nhanh – Tư duy nhanh. Theo mình thì cách tư duy nào cũng có cái lợi và hại cả. Nên là chỉ có trải và nghiệm mới có thể giúp bạn đúc kết được cái nào là cần thiết trong từng trường hợp cụ thể.”

6 Likes

Đúng là nên reset password cho em sớm để đọc thêm mấy bài kiểu này. Hay quá @hillary ơi

2 Likes

dạ em cám ơn anh ạ ^^

Bài này thêm 1 ít bia sẽ được nhiều người đọc hơn =))). Thank em đã share nhé :wink:

1 Like

1 vài question để đào sâu hơn. Theo đúng lập luận của first princples thinking!

  • Khi nào thì dùng first princples thinking, tình huống nào không?
  • Câu trên nhưng cụ thể hơn, Khi mà thời hạn không còn nhiều, dùng first princples thinking có ok không? Có phương án nào thay thế!
  • Có những phương pháp nào ngoài first princples thinking, hãy so sánh pros & cons